Oorzaak

Rode bloed cellenDe gele kleurstof wordt dus veroorzaak door bilirubine, een afbraakproduct dat wordt geproduceerd wanneer de hemoglobine van rode bloedcellen wordt afgebroken in de milt. Wanneer een rode bloedcel het eind van zijn nuttige levensduur heeft bereikt, wordt de kleurstof in een onoplosbare vorm van bilirubine omgezet. De biliburinme wordt door speciale eiwitten door het bloed naar de lever getransporteerd. De stof wordt door koppeling aan glucuronzuur oplosbaar gemaakt. De oplosbare kleurstof wordt vervolgens in de gal naar de darm uitgescheiden, dit is de oorzaak van de bruine kleur van ontlasting. Een klein deel van de kleurstof komt ook in het bloed terecht. Dit is deels het gevolg van heropname van de stof uit de darminhoud en deels van reactieproducten die door bacteriën in de darm zijn omgezet. De galkleurstoffen zijn ook verantwoordelijk voor de gele kleur van urine. Wanneer er een stoornis in dit proces voorkomt zal er een verhoogde concentratie bilirubine in het bloed voorkomen. Dit wordt vervolgens zichtbaar in de slijmvliezen en in de huid. Er zijn verschillende categorieën in de oorzaken van geelzucht:

  1. Pre-heptatisch: Er is met de lever niets mis, er is een zodanig verhoogde afbraak van hemoglobine dat er veel aanbod is waardoor de patiënt geel ziet. Er zijn vormen van bloedarmoede welke de bloedafbraak versterken en een aantal erfelijk bepaalde condities verminderen de verwerkingscapaciteit van de lever zoals het syndroom van Crigler-Najjar en het syndroom van Gilbert.
  2. Heptatisch: De lever is door ziekte aangetast en kan minder en later het aanbod van verwerkte producten teruglekken naar het bloed in plaats van naar de gal. Ziekten die de lever aantasten zijn bijvoorbeeld hepatitis en levercirrose.
  3. Post-hepatisch: De galafvoerwegen zijn in of na de lever verstopt. Een oorzaak kan galsteen of een tumor zijn. Veel oplosbare bilirubine vindt zijn weg terug naar het bloed. Ontlasting zal dan licht tot wit zijn en de urine zeer donker tot bruin.

Daarnaast zijn er nog andere oorzaken zoals bijvoorbeeld het eten van ongewoon veel gele kleurstoffen zoals caroteen in wortelen of bruiningstabletten.